Reżyseria
Jędrzej Piaskowski

Dramaturgia i opracowanie tekstu
Hubert Sulima

Scenografia i kostiumy
Anna Met

Muzyka
Jacek Sotomski

Światła
Monika Stolarska

 

Inspicjent
Katarzyna Giżyńska

Sufler
Ewa Żurawiecka

Czas trwania
135 minut (bez przerwy)

 

Premiera
11 czerwca 2021

Komedia. Wujaszek Wania

Anton Czechow

Fot. Monika Stolarska

 

Sztuki Antona Czechowa odczytuje się najczęściej bardzo serio, sentymentalnie i realistycznie. Po jego śmierci w 1904 roku, nie tylko w Rosji, ale i w Polsce utrwaliła się „czechowowska konwencja”, która na ponad 100 lat uwięziła jego dramaty i bohaterów w okowach smutku. Tymczasem Czechow sam uparcie powtarzał, że pisze komedie. Twierdził, że świat, życie i ludzie są śmieszni w swojej tragiczności, a sam śmiech ma oczyszczającą moc i jest jedynym skutecznym środkiem przeciwstawienia się otaczających nas rzeczywistości, głupocie i złu. Bo śmieszność może też zabijać.

Nie inaczej jest w przypadku spektaklu „Komedia. Wujaszek Wania”. Tytułowy bohater i jego rodzina tworzą pełen katalog dziwaków i nieszczęśników zamieszkujących rosyjską prowincję. Wszyscy oni po „czechowowsku” cierpią, miotają się, łudzą, marzą o innym, „lepszym” świecie, a jednocześnie trudno im dokonać jakiejkolwiek realnej zmiany w swoim życiu. Mają wrażenie, że nawet kiedy uda im się zrobić krok w jakąś stronę, to zawsze wychodzi głupio, nieporadnie i tak, że ostatecznie wszystko kończy się jeszcze gorzej niż na początku. Szansą na zmianę staje się przybycie ze stolicy szwagra tytułowego Wujaszka – emerytowanego profesora Sjeriebriakowa i jego nowej żony Heleny. Wielbiony (i utrzymywany) przez całą rodzinę naukowiec przez długie lata był dla Wojnickich synonimem lepszego, elitarnego świata, dodawał ich życiu splendoru, a nawet był źródłem sensu ich egzystencji. Teraz zmuszeni zostają do konfrontacji swoich wyobrażeń i oczekiwań z realnością. Jesteśmy więc świadkami wielu prób i sposobów ucieczki przed nią: groteskowych awantur, szmirowatych romansów oraz wyznań wiary w głupkowate teorie i ideologie. Krótko mówiąc, jest dużo do śmiechu. Dużo i coraz więcej.

Słowo „Komedia” w tytule spektaklu zostało dodane przez jego twórców i nie jest częścią oryginalnego tytułu sztuki w przekładzie Artura Sandauera.

 

Partnerzy  spektaklu

Obsada

Twórcy

Reżyseria
Jędrzej Piaskowski

Reżyser teatralny, absolwent Wydziału Reżyserii Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, studiował też Muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim (2007-2012); obecnie studiuje również na Wydziale Malarstwa ASP w Katowicach. Jest m.in. laureatem V Forum Młodej Reżyserii w Krakowie (2015) gdzie za spektakl „Versus” Teatru Nowego w Poznaniu zdobył Nagrodę Główną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego spektakl „Puppenhaus Kuracja” na podstawie tekstu Magdy Fertacz zrealizowany w sezonie 2016/17 w TR Warszawa został uznany za jedno z najciekawszych wydarzeń teatralnych sezonu, a w 2018 roku zdobył grand prix na 13. Edycji Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R_@_port w Gdyni, oraz znalazł się w finale 24. Edycji Konkursu na wystawienie polskiej sztuki współczesnej. Obecnie stale współpracuje z dramaturgiem Hubertem Sulimą, z którym pracował przy spektaklach: „Raj. Tutorial” (Teatr im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu, 2017), „Dawid jedzie do Izraela” (TR Warszawa i Muzeum Polin, 2018), „Trzy siostry” A. Czechowa (Teatr im. J. Osterwy w Lublinie, 2018), „Jezus” (Nowy Teatr w Warszawie, 2019), „Historia naturalna” H. Sulimy (Teatr im. H. Ch. Andersena w Lublinie, 2019), „Nad Niemnem”, „Obrazy z czasów pozytywizmu” E. Orzeszkowej (Teatr im. J. Osterwy w Lublinie, 2020), oraz przy miniserialu online „Pamiętnik Przetrwania” (Teatr Zagłębia w Sosnowcu, 2020). Piaskowski reżyserował na czołowych polskich scenach, a spektakle w jego reżyserii są prezentowane na festiwalach krajowych i zagranicznych, regularnie biorą też udział w najważniejszych polskich konkursach teatralnych (Konkurs na wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Klasyka Żywa). Piaskowski jest doceniany przez krytykę i publiczność za oryginalność, odwagę i konsekwencję w poszukiwaniu własnego języka teatralnego.

Dramaturgia i opracowanie tekstu
Hubert Sulima

Twórca teatralny, dramaturg, absolwent Wydziału Reżyserii Dramatu Akademii Sztuk Teatralnych im. S. Wyspiańskiego w Krakowie. W trakcie studiów asystent Krystiana Lupy i Agnieszki Glińskiej. Wcześniej studiował prawo na Uniwersytecie Wrocławskim. W 2020 roku został laureatem stypendium Nowego Teatru w Warszawie „dla wybitnie utalentowanych młodych artystów”.

Jako dramaturg pracował m.in. w Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu („Raj.Tutorial”), Teatrze im. J. Osterwy w Lublinie („Trzy siostry”, „Nad Niemnem”), TR Warszawa („Dawid jedzie do Izraela”) oraz w Nowym Teatrze w Warszawie („Jezus”).

Jego spektakle brały udział i były wyróżniane na licznych festiwalach i przeglądach m.in. w Festiwalu „Boska Komedia” w Krakowie czy Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku, a dramat „Litwa is my life” został przełożony na język litewski i zaprezentowany w Narodowym Teatrze Dramatycznym w Wilnie.

Na stałe pracuje w tandemie twórczym z reżyserem Jędrzejem Piaskowskim. W swoich pracach rozwija zainteresowanie nową sztuką ludową i twórczym potencjałem porażki. Pochodzi z Bielawy w Górach Sowich.

Scenografia i kostiumy
Anna Met

Scenografka i kostiumografka. Absolwentka Wydziału Scenografii na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest autorką scenografii teatralnych i operowych. Współpracuje z Anną Smolar. Zaprojektowała scenografię do spektaklu „Pinokio” w Nowym Teatrze w Warszawie (2014), „Dybuk” w Teatrze Dramatycznym w Bydgoszczy (2015), „Kopciuszek” w Teatrze Starym w Krakowie oraz „Kilka obcych słów po polsku” Michała Buszewicza (Teatr Żydowski i Teatr Polski w Warszawie), „Slow motion” (Lietuvos nacionalinis dramos teatras, 2019), „Koniec z Eddym” w Teatrze Studio (2020). Projektowała scenografię do przedstawień́ w reżyserii Iwana Wyrypajewa: „Iluzja” (Teatr Stary 2012), „Ożenek” (Teatr Studio 2013), „Wujaszek Wania” (Teatr Polski w Warszawie) oraz opery „Borys Godunow” w Teatrze Wielkim w Poznaniu. Z Jędrzejem Piaskowskim i Hubertem Sulimą pracowali przy projekcie „Nad Niemnem” w Teatrze Osterwy w Lublinie.

Na dużej scenie Teatru Wielkiego zadebiutowała operą „Halka” w reż. Natalii Korczakowskiej. Z Natalią Korczakowską pracowała również w teatrach dramatycznych, projektując scenografię między innymi do spektakli „Solaris. Raport” na podstawie „Solaris” Stanisława Lema (Teatr Rozmaitości), „Natan mędrzec” Gotthold Ephraim Lessing w Teatrze Narodowym, „Przedwiośnie” w Teatrze Wybrzeże oraz „Berlin Alexanderplatz” w Teatrze Studio.

Nagrodzona za scenografię do dwóch przedstawień w konkursie „Klasyka Żywa”.

Muzyka
Jacek Sotomski

Kompozytor, multiinstrumentalista, performer, improwizator, aranżer, były korepetytor, epizodyczny aktor w serialu paradokumentalnym „Dlaczego Ja?”, laureat nagród na konkursach kompozytorskich i festiwalach teatralnych oraz zdobywca drugiego miejsca w konkursie „Pokemony w Borku”; beneficjent stypendiów artystycznych, nominowany do nagród muzycznych za osiągnięcia artystyczne, certyfikowany rekordzista ze znakiem UNI-VIBE; były pracownik sezonowy w małych i dużych przedsiębiorstwach. Jego marzeniem jest zostać członkiem mile-high club. Mieszka i tworzy we Wrocławiu.

Światła
Monika Stolarska

Artystka multimedialna i doktorka Sztuk Pięknych i Konserwacji . Jako fotografka teatralna robi zdjęcia dla czołowych polskich teatrów i reżyserów, w 2016 r. wygrała konkurs Instytutu Teatralnego na Teatralne Zdjęcie Sezonu. Jako fotografka koncertowa współpracuje z Onetem, agencjami koncertowymi i największymi polskimi festiwalami muzycznymi. Swoje grafiki i prace intermedialne prezentowała na wystawach zbiorowych oraz indywidualnych w kraju i Europie. Ostatnio interesuje ją reżyseria świateł,  realizacja wideo na potrzeby spektakli teatralnych i krótkich form filmowych oraz dzierganie czapek na drutach pod szyldem z.welny.

Recenzje

Jakie to dziwne – Magdalena Dziedzic, Kolektyw Kulturalny

gulda poleca – Przemek Gulda, www.instagram.com/guldapoleca

Wystarczy już tych łez! „Komedia. Wujaszek Wania” w Teatrze Zagłębia – Marta Odziomek, Gazeta Wyborcza

Komedia. Wujaszek Wania – Rafał Turowski, https://www.rafalturow.ski/

Czekając na śmierć – Magdalena Mikrut-Majeranek, //www.teatrologia.pl//

Komedia. Wujaszek Wania – recenzja – Tomasz Sknadaj, //www.teatrteraz.pl//

O prostocie życia, czyli komedia nie humorystyczna – Paweł Kluszczyński, //e-teatr.pl//

Umrzeć ze śmiechu – Michał Centkowski, Newsweek

I wtedy wchodzi wielka kura… – Dorota Dziuba, Dziennik Teatralny Katowice

Video